Kracht van sociaal werk in Ouderenzorg

Toen Ilona Middel twee jaar geleden begon als Sociaal Professional Ouderen (SPO’er) bij De Zorggroep in Sevenum, was haar rol nog nieuw binnen de organisatie. Sociaal werk was in de intramurale ouderenzorg nog niet vanzelfsprekend. “Voor sommige collega’s was het in het begin even zoeken wat sociaal werk precies toevoegt,” vertelt Ilona. “De zorg is natuurlijk gewend om vooral vanuit medische en praktische ondersteuning te kijken. Mijn rol is om daarnaast ook te kijken naar het sociale leven van bewoners: wat geeft iemand een fijne dag en hoe kunnen we dat versterken?”

Ilona startte als enige SPO’er in een pilot van De Zorggroep en Lentl, met als doel sociaal werk te integreren in de ouderenzorg. Inmiddels is het team gegroeid naar vijf professionals, verspreid over verschillende locaties in Limburg. Met haar achtergrond in sociaal werk en een passie voor ouderenzorg was Ilona meteen enthousiast om deel te nemen aan deze pilot. “Het is mooi om te merken dat zorgcollega’s mij nu juist weten te vinden, omdat we hetzelfde doel voor ogen hebben: bewoners een goede oude dag laten beleven.”

Aandacht voor het dagelijks leven


De rol van de SPO’er is onder andere om ervoor te zorgen dat woonzorglocaties verbonden blijven met de buurt en de gemeenschap. Door de combinatie van een ‘zorgblik’ en een ‘sociaalwerkbril’ ontstaat een completer beeld van het welzijn van bewoners. Dat maakt het leven aangenamer en kan tegelijkertijd de druk op de zorg verlichten.

“Bewoners wonen niet voor niets in een woonzorglocatie,” zegt Ilona. “De zorgmomenten zijn er, maar een dag bestaat uit veel meer dan zorg alleen. Juist in die uren kan sociaal werk het verschil maken.”


Dat doet ze bijvoorbeeld door het netwerk van bewoners actief te betrekken. Familieleden, vrijwilligers en mensen uit de buurt spelen daarin een belangrijke rol. Soms gaat het om kleine dingen die veel betekenen. “Een bewoner was vroeger bijvoorbeeld actief bij een lokale vereniging. Dan kijken we of er nog contact mogelijk is, of dat iemand eens langs kan komen. Zo blijft iemand verbonden met zijn eigen omgeving en geschiedenis.”

Twee werelden die van elkaar leren


De samenwerking tussen De Zorggroep en Lentl, met de komst van de Sociaal Professional Ouderen (SPO’er), is een mooi voorbeeld van domeinoverstijgend werken. Wanneer zorg en sociaal werk elkaar ontmoeten, ontstaan er waardevolle leerervaringen.
“De zorg werkt vaak met duidelijke protocollen en structuur, wat natuurlijk belangrijk is,” zegt Ilona. “Sociaal werk is soms wat vrijer en experimenteler. Dat kan in het begin wennen zijn, maar juist daarin kunnen we veel van elkaar leren.” Volgens Ilona ontstaat er daardoor een mooie wisselwerking: “de zorg helpt ons om ideeën goed in te bedden in de organisatie. En wij helpen soms om net even anders te kijken: wat kan er nog meer, buiten de standaardoplossingen?”

Kleine momenten, grote betekenis


Een concreet voorbeeld van die samenwerking is het project ‘Helpende Handen’. Hierbij worden familieleden en vrijwilligers betrokken bij kleine, praktische momenten in de dag van bewoners. “Denk bijvoorbeeld aan helpen bij het smeren van boterhammen of samen koffiedrinken,” legt Ilona uit. “Dat klinkt klein, maar het maakt veel verschil. Het zorgt voor meer contactmomenten en geeft bewoners het gevoel dat ze gezien worden.” Tegelijkertijd ontstaat er voor zorgmedewerkers meer ruimte voor hun zorgtaken. Ook de landelijke campagne ‘Praten over Morgen’, met initiatieven zoals het theaterstuk ‘Mag Ik U kussen?’, speelt een rol in het gesprek over de toekomst van de zorg. Het doel is om het gesprek op gang te brengen, verschillende partijen te betrekken en te luisteren naar wat er nodig is om ouderen een goede oude dag te laten beleven.

Leren van collega’s uit het land

Ilona waardeert haar verbinding met Lentl, omdat het haar helpt om haar sociaal werkexpertise bij te houden en direct toe te passen in de praktijk. Via Lentl blijft ze in contact met collega’s uit het sociaal werk in andere regio’s, zoals Oss, Veghel en Roermond. Binnen het netwerk worden regelmatig denktanks georganiseerd over actuele thema’s in het sociaal werk. Daar wisselen professionals ervaringen uit en denken ze samen na over vraagstukken uit de praktijk, bijvoorbeeld rondom ouderenzorg.

Innovatie in de gezondheidszorg


Het werken aan vitale gemeenschappen, met het welzijn van bewoners voorop, is een belangrijke stap richting een toekomstbestendige ouderenzorg. Door sociaal werk sterker te verbinden met de zorg ontstaat er meer aandacht voor preventie, zelfredzaamheid en het netwerk rondom bewoners.
De samenwerking tussen Lentl en De Zorggroep laat zien wat er mogelijk is wanneer deze werelden elkaar versterken. Zowel Lentl als De Zorggroep blijven zich inzetten voor deze samenwerking. Met als doel: bijdragen aan een betekenisvolle en waardige oude dag voor bewoners.
Heb je nog vragen over dit project?
Chris Blom Adjunct Bestuurssecretaris - Projectleider Zorggroep +31 6 83209306