Wat hebben inwoners nodig om mee te kunnen doen, zich te ontwikkelen en invloed te hebben op hun leefomgeving? En welke maatschappelijke omstandigheden staan dat in de weg? Die vragen stonden centraal in de deelsessie van Pamela Besselink en Mariël van Pelt (Movisie) tijdens het congres van Sociaal Werk Nederland op 30 september. Zo’n 45 deelnemers, van sociaal werkers tot bestuurders, gingen met het onderwerp aan de slag.
Verder kijken dan de individuele vraag
Sociale kwaliteit is het vertrekpunt in de visie van Lentl. Daarbij gaat het om bestaanszekerheid, erbij horen, onderlinge verbondenheid en de mogelijkheden van inwoners om invloed uit te oefenen. Die benadering vraagt sociaal werkers om verder te kijken dan de vraag van één inwoner. Welke regels, voorzieningen of maatschappelijke verhoudingen veroorzaken of verergeren problemen? En wat vraagt dat van sociaal werk, gemeenten en andere partners?
“Het versterken van de eigen kracht van inwoners is belangrijk. Tegelijkertijd moeten we de omstandigheden aanpakken waardoor mensen in de problemen komen”, zegt Pamela Besselink, manager Ontwikkeling en Innovatie bij Lentl. “Signaleren en agenderen horen bij ons vak: structurele problemen en sociaal onrecht aan de kaak stellen en werken aan gelijke kansen.”
Van inzicht naar handelen
Lentl werkt aan de vertaling van sociale kwaliteit naar de dagelijkse praktijk. Bijvoorbeeld met casusbesprekingen, leersessies met de Sociaal Werk Alle Niveaus (SWAN)-methodiek en het signaleringsteam bij Sociale Teams Helmond.
Bij Sociale Teams Helmond is een signaleringsteam opgericht om terugkerende knelpunten die sociaal werkers tegenkomen te verzamelen, te bespreken en waar nodig onder de aandacht te brengen van de gemeente of samenwerkingspartners. Zo kunnen individuele ervaringen aanleiding zijn om bredere maatschappelijke problemen aan te pakken.
Dat blijkt in de praktijk nog niet eenvoudig. Het structureel verzamelen en bespreken van signalen vraagt tijd, aandacht en een vaste plek in het dagelijks werk. Sociale Teams Helmond onderzoekt hoe deze werkwijze verder vorm kan krijgen, zodat signalen niet alleen worden herkend, maar uiteindelijk ook bijdragen aan betere leefomstandigheden voor inwoners.
De centrale vraag blijft: wat moet er veranderen zodat inwoners daadwerkelijk mee kunnen doen? Sociale kwaliteit helpt om die vraag samen te onderzoeken én ernaar te handelen.