Mensen met meervoudige problemen hebben vaak te maken met verschillende professionals, organisaties en regelingen. Die sluiten niet altijd goed op elkaar aan. Uit promotieonderzoek van oud-collega Carla Nouwen blijkt dat betere samenwerking tussen sociaal werk en het domein werk en inkomen essentieel is. Het helpt mensen om meer rust, overzicht en grip op hun leven te krijgen.
Op 10 juni verdedigt Carla Nouwen haar proefschrift aan de Universiteit van Tilburg. Het onderzoek werd uitgevoerd in samenwerking met Tranzo, Universiteit van Tilburg, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Sterker sociaal werk, Lentl en ZonMw. Carla werkte tijdens haar onderzoek grotendeels bij Sterker sociaal werk en Lentl. Inmiddels werkt zij als beleidsadviseur bij GGNet.
Meer samenhang rond de inwoner
Mensen met meervoudige problematiek hebben vaak te maken met meerdere uitdagingen tegelijk. Denk aan werk, inkomen, gezondheid en wonen. Daarbij zijn vaak meerdere organisaties en professionals betrokken. Juist dan is goede samenwerking belangrijk, maar die ontstaat niet vanzelf.
In haar onderzoek laat Carla Nouwen zien dat mensen vooral behoefte hebben aan:
- gezamenlijke overleggen met duidelijke casusregie en coördinatie;
- één gedeeld en afgestemd ondersteuningsplan;
- open communicatie tussen professionals en inwoner.
Gezamenlijke overleggen helpen om taalgebruik, doelen, werkwijzen en verantwoordelijkheden op elkaar af te stemmen. Dat geldt voor professionals onderling, maar ook in het contact met de inwoner.
Gelijkwaardige samenwerking
Voor het onderzoek sprak Carla Nouwen uitgebreid met inwoners en professionals. Daarnaast analyseerde zij gezamenlijke overleggen aan de hand van video-opnames.
Uit de resultaten blijkt dat goede samenwerking vraagt om duidelijke afstemming, gezamenlijke besluitvorming en actieve betrokkenheid van de inwoner. Professionals noemen vaste overlegmomenten, duidelijke coördinatie en open communicatie als belangrijke voorwaarden voor succesvolle samenwerking rond meervoudige problematiek.
Praktische reflectietool
Op basis van de onderzoeksresultaten ontwikkelde Carla Nouwen een praktijkgerichte reflectietool met vijf kernfactoren voor succesvol integraal werken. De tool ondersteunt professionals en organisaties bij samenwerking rond meervoudige problematiek.
De vijf kernfactoren zijn:
- aansluiten bij de leefwereld van de inwoner;
- krachtgericht werken;
- een gedeelde ondersteuningsaanpak;
- organisaties die samenwerking mogelijk maken;
- gebruik van een praktische toolbox.
Carla: “Ik hoop dat dit onderzoek professionals en organisaties helpt om nog meer vanuit samenwerking en de leefwereld van de inwoner te werken. Juist daar zit de sleutel tot passende ondersteuning. Goede samenwerking draait niet alleen om afstemming over processen en systemen tussen organisaties en professionals, maar vooral over het voeren van een gezamenlijke dialoog met de inwoner die hulp nodig heeft. Wanneer inwoners zich gehoord en betrokken voelen, ontstaat er meer overzicht, eigenaarschap en ruimte voor zelfregie.”
Waardevolle inzichten voor praktijk en beleid
Het onderzoek biedt gemeenten, beleidsmakers, zorgorganisaties en professionals concrete aanknopingspunten om samenwerking rond inwoners met meervoudige ondersteuningsvragen te versterken. Juist waar vraagstukken rond werk, inkomen, gezondheid en wonen samenkomen, is een gedeelde aanpak nodig. De inzichten uit het onderzoek helpen om beleid en praktijk beter met elkaar te verbinden.
Voor Lentl sluit het onderzoek nauw aan bij de ambitie om sociaal werk te versterken vanuit vakmanschap, partnerschap en maatschappelijke impact. Als groep van sociaalwerkorganisaties werkt Lentl samen met gemeenten, zorg, onderwijs en andere maatschappelijke organisaties aan sterke, passende ondersteuning voor inwoners.
Meer weten?
Lees de samenvatting van het onderzoek of bekijk de handreiking die we eerder publiceerden voor gemeenten, organisaties en kennisinstituten die integraal werken tussen zorg & welzijn en werk & inkomen willen versterken. Deze handreiking bundelt de belangrijkste lessen, werkzame elementen en praktijkvoorbeelden uit het project.